لنزهای تماسی : راهنمای مصرف کنندگان

کسانیکه برای اولین بار می خواهند از لنز تماسی استفاده می کنند با سؤالات بی شماری مواجه می شوند : اولین قدم چیست؟ برای تجویز لنز تماسی نزد چه کسی باید رفت؟ چگونه می توان پشت و رو بودن لنز را هنگام قرار دادن در چشم تشخیص داد؟ با خواندن این مقاله ، اطلاعات مفیدی در این زمینه هاو موارد دیگر بدست خواهید آورد.

اولین قدم

اگر می خواهید از لنز تماسی استفاده کنید باید به چشم پزشک یا حداقل یک اپتومتریست خبره مراجعه نمایید و این شامل استفاده از لنز تماسی رنگی حتی در موارد زیبایی هم می شود. چرا؟ چون لنزهای تماسی یک ابزار پزشکی هستند که باید بطور مناسب توسط یک متخصص چشم تجویز شوند. چشم پزشک چشمتان را معاینه کرده و مطمئن می شود برای استفاده از لنز تماسی مشکلی ندارید و سپس لنز را برای شما نسخه می کند.

انواع لنزهای تماسی

لنزها بر حسب جنس لنز ، فاصله زمانی که برای تعویض لنز لازم است و قابلیت خوابیدن با لنز در شب تقسیم بندی می شوند.

لنزهای تماسی از انواع مختلف پلاستیک ساخته شده اند که به دو گروه اصلی نرم و سخت تقسیم می شوند. لنزهای نرم ۲۵ تا ۷۹% آب دارند ، کاملاً راحت هستند و استفاده کننده خیلی سریع به آن ها عادت می کند. در مورد لنزهای نفوذپذیر به گاز ( Rigid Gas Permeable - RGP ) زمان عادت کردن طولانی تر است ، مدت زمان بیشتری قابل استفاده هستند و مقاومتشان نسبت به ایجاد رسوب روی سطح آن ها بیشتر است.

لنزهای نفوذپذیر به گاز برای کسانیکه دید با کیفیت بهتر می خواهند قابل توصیه است. لنزهای تماسی را بر حسب مدت زمانی که قابل استفاده اند و سپس باید دور انداخت نیز تقسیم می کنند. لنزهای RGP را می توان چند سال استفاده کرد ولی لنزهای نرم از لحاظ مدت زمان تعویض تقسیم بندی می شوند.

برنامه تعویض لنزهای نرم

منظور از استفاده ممتد استفاده از لنزهای تماسی در خواب می باشد و روش روزانه استفاده از لنز فقط در طول روز و نه در خواب می باشد.

انواع جدید لنزهای تماسی

لنزهایی که بطور مداوم به مدت ۳۰ روز استفاده می شوند یک نوع جدید از لنزهای نرم هستند که میزان زیادی اکسیژن را به چشم شما رسانده و بسیار راحت و ایمن هستند. لنزهای دو کانونی و توریک هم لنزهایی هستند که بصورت قابل تعویض می توان استفاده کرد و جدیداً به بازار عرضه شده اند.

لنزهایی با بلوک نور ماوراء بنفش ( UV ) هم بصورت لنز نرم و هم سخت ساخته شده اند. این لنزها قرنیه و چشم را از برخورد با نور UV مضر محافظت می نمایند. از آنجا که لنز کاملاً شفاف است با نگاه کردن به آن نمی توان بلوکر UV بودن آن را تشخیص داد و بلوکر بودن این لنزها معمولاً روی جعبه لنز حک شده است.

البته باز باید در نظر داشت که لنز تماسی فقط قرنیه را محافظت می کند و عینک آفتابی با بلوک UV می تواند کل چشم و پوست اطراف چشم را از UV حفظ کند. سپس لنز تماسی بلوک کننده UV مکمل عینک آفتابی برای محافظت بیشتر می باشد.

لنزهای جدید دیگر ، لنزهایی هستند که شکل قرنیه را تغییر داده و دید شما را بدون استفاده از لنز یا جراحی کامل می کنند که به نام اورتوکراتولوژی یا CRT خوانده می شوند. این لنزها را در طول شب استفاده شده و در این مدت شکل قرنیه را تغییر داده و در صبح و در طول روز با اینکه از لنز تماسی استفاده نمی کنید دیدتان بهتر می شود.

لنزهای تماسی قابل تعویض : انتخابی سالم

لنزهای قابل تعویض برای مدت زمان مشخصی قابل استفاده اند و سپس دور ریخته می شوند و یک جفت لنز جدید جایگزین می شود. این لنزها در سال ۱۹۸۷ معرفی شدند و امروزه بیشترین نوع لنز تماسی قابل استفاده اند.

لنزهای قابل تعویض به سه دسته کلی تقسیم می شوند:

۱.     لنزهای قابل تعویض که هر ۲ هفته یا زودتر یکبار دور ریخته شده و بجای آن ها از لنز نو استفاده می شود.

۲.     لنزهای قابل تعویض مکرر که هر ماه یا هر ۳ ماه یکبار تعویض می شوند.

۳.     لنزهای تماسی با روش سنتی که هر ۶ ماه یا یکسال یکبار تعویض می شوند.

لنزهای قابل تعویض یا روزانه اند و یا ممتد استفاده می شوند. فرم روزانه فقط در طی روز زده می شود و در هنگام خواب درآورده می شود ولی فرم ممتد در هنگام خواب نیز استفاده می گردد.

چرا لنز ها را دور می اندازیم؟

هرچه زودتر لنزهای تماسیتان را تعویض کنید چشم های شما سالمتر و راحت تر خواهد بود. موادی مانند پروتئین ، کلسیم و چربی ها در اشک شما بطور طبیعی یافت می شود که می تواند روی لنز شما رسوب کند که هم باعث احساس ناراحتی در چشم شده و هم چشم را مستعد عفونت می کند. البته شما می توانید لنزهایتان را همیشه تمیز نگه دارید ولی لنزهای قابل تعویض وقت شما را حفظ می کند. لنزهای قابل تعویض روزانه که هر روز عوض می شوند دیگر نیازی به محلول های پاک کننده ندارند و رسوب روی لنز قرار نگرفته و ریسک عفونت را زیاد نمی کنند.

کدام نوع لنز قابل تعویض برای شما مناسبتر است؟

برنامه تعویض لنز هر فرد بستگی به چشم آن فرد دارد. بعضی از چشم ها پروتئین و چربی بیشتری تولید می کنند پس لنز باید زودتر جایگزین شود. همچنین اگر فرد آلرژی داشته باشد باید زود به زود لنزش را عوض کند. بهرحال ارزیابی دقیق و کامل توسط چشم پزشک می تواند بهترین برنامه جایگزینی لنز را به شما پیشنهاد کند.

دکتر حیدر سیاتیری [ فوق تخصص قرنیه ـ فیکو -لیزیک ]